คลินิกอุตสาหกรรม

วิปริตผิดธรรมชาติ

หลังวิกฤตมหาอุทกภัยปลายปีที่แล้ว คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) มีมติให้ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลงเพียง 0.25% จาก 3.50% ลงมาอยู่ที่ระดับ 3.25% ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าลดน้อยเกินไป

นายกิตติรัตน์ ณ ระนอง รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ในฐานะหัวหน้าทีมเศรษฐกิจรัฐบาล ถึงกับบ่นออกมาดัง ๆ ว่า มติของกนง.ไม่สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะในภาวะที่กำลังอยู่ระหว่างการฟื้นฟูบูรณะความเสียหายจากน้ำท่วม

            ความเป็นจริงที่น่ากังวลยิ่งกว่านั้นก็คือ ธนาคารพาณิชย์ไม่ได้ปรับลดอัตราดอกเบี้ยให้สอดคล้องกับดอกเบี้ยนโยบายแต่อย่างใด แถมยังมีแนวโน้มที่จะปรับขึ้นเสียด้วยซ้ำ ซึ่งถือว่าเป็นปรากฏการณ์ที่ค่อนข้างจะวิปริตผิดธรรมชาติไม่น้อยทีเดียว

            หลายคนชี้ว่า เป็นเพราะธนาคารแห่งประเทศไทยและกนง.ประเมินสถานการณ์ผิดพลาด ทำให้กลไกอัตราดอกเบี้ยไม่ทำงานตามระบบที่มันควรจะเป็น

            อย่างไรก็ตาม ผู้สันทัดกรณีในตลาดเงินให้ทัศนะว่า ปรากฏการณ์วิปริตผิดธรรมชาติในตลาดเงินขณะนี้ เป็นผลมาจากนโยบายของรัฐบาลโดยแท้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ “ธนาคารของรัฐ” เป็นเครื่องมือในการผลักดันนโยบายประชานิยม

            ธนาคารเฉพาะกิจของรัฐทั้ง 6 แห่ง โดยเฉพาะธนาคารขนาดใหญ่ อาทิ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) ซึ่งต้องสนองนโยบายรัฐบาลทุกกรณีโดยไม่มีข้อโต้แย้ง

            กรณีตัวอย่างเบื้องต้นที่สะท้อนให้เห็นปัญหาได้ชัดเจนอย่างยิ่งก็ต้องธนาคารออมสิน ซึ่งนอกจากจะต้องปล่อยกู้ในโครงการธนาคารประชาชน การแก้หนี้นอกระบบ การแก้หนี้บัตรเครดิต สินเชื่อประชาวิวัฒน์ให้กู้กับแท็กซี่ วินมอเตอร์ไซค์แล้ว ยังต้องปล่อยกู้ให้แก่นิคมอุตสาหกรรมเพื่อสร้างระบบป้องกันน้ำท่วม และยังต้อง ทำซอฟต์โลนให้ธนาคารพาณิชย์เอกชนนำไปปล่อยกู้อีกต่างหาก

            เมื่อมีภาระต้องใช้เม็ดเงินจำนวนมากเพื่อสนองนโยบายรัฐบาล ธนาคารออมสินก็จำเป็นต้องระดมเงินฝากทั้งในทางตรงและทางอ้อมเพิ่มขึ้นให้เพียงพอต่อความต้องการ ขณะที่ธนาคารของรัฐแห่งอื่นไม่ว่าจะเป็น ธกส.หรือธอส.ต่างก็ตกอยู่ในสภาพที่ไม่แตกต่างไปเท่าไรนัก

            เมื่อธนาคารของรัฐดูดเม็ดเงินจากตลาดไปเป็นจำนวนมาก สภาพคล่องในตลาดก็ตึงตัว อัตราดอกเบี้ยก็ต้องเพิ่มขึ้นเป็นธรรมดาตามหลักอุปสงค์อุปทาน

            ดังนั้น ต่อให้กนง.ลดดอกเบี้ยนโยบายอย่างพรวดพราดทีเดียว 1 เปอร์เซ็นต์ก็ไม่มีทางจะทำให้อัตราดอกเบี้ยในตลาดลดตามลงไปได้ เพราะระบบมันถูกบิดเบือนให้ผิดธรรมชาติมาตั้งแต่ต้น

            จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะมีเสียงซุบซิบนินทากันหนาหูว่า รัฐบาลชุดนี้มีความสามารถเป็นเลิศในการบิดเบือนธรรมชาติ ตั้งแต่การบริหารจัดการน้ำไปจนถึงกลไกอัตราดอกเบี้ยในตลาดเงิน.